Schrijversvakschool


Columns van docenten


Wim - Arie van den Berg

Hij was niet uit op zekerheden, zei hij zelf. Daarvoor was hij te nieuwsgierig. En twijfel? Twijfel maakt je creatief.

Intussen leek hij het woord ‘nee’ niet te kennen. Waar literatuur gebeurde, was Wim Brands. Een festival, een prijzenstichting, een bibliotheek, een boekhandel, een uitgeverij of een kunstopleiding kon op zijn medewerking rekenen. En hij was doorgaans goed in wat hij deed. Maar dat kwam, zei Wim monkelend, door zijn minderwaardigheidscomplex. Dat krijg je nu eenmaal als er in het ouderlijk huis geen boeken zijn en je als puber al in de poëzie belandt. Dan wil je steeds weer bewijzen dat je jezelf waard bent.

In het persoonlijk contact kwam die bewijsdrift soms boven wanneer hij satanische uitspraken deed over wat hem in de wereld niet zinde. Maar in zijn professionele leven, als interviewer, presentator, docent of dichter, liet hij zich bovenal leiden door intuïtie. Dan stelde hij zich uitnodigend op, nieuwsgierig wachtend op wat kwam.

Ooit interviewde Wim mij in het radioprogramma De avonden drie uur lang over mijn collectiedrift. Het werd een serieus, maar vooral ook wervelend gesprek over fascinaties. In dat gesprek ontmoetten we elkaar als verwanten, en dat ervoeren we twee jaar geleden opnieuw bij de jurering voor de Ida Gerhardtprijs voor poëzie. Vanaf toen raakten we bevriend, voor zo ver zijn overvolle agenda dat toeliet.

In de zee van necrologieën die na zijn overlijden verscheen wordt benadrukt hoe Wim in simpele bewoordingen kon uitleggen hoe iets zat. ‘Achteraf is alles / altijd eenvoudig,’ noteerde hij in ’s Middags zwem ik in de Noordzee. ‘Zoveel eenvoud is bedrieglijk,’ schreef ik in mijn recensie van die dichtbundel, ‘want minder simpel dan ze lijkt.’

Voor Wim zelf werd het leven onverhoeds ook minder simpel. ‘Ben je thuis?’ sms’te hij me op 7 maart jl. ‘Wou je langskomen?’ sms’te ik terug ‘Welkom dan.’ Maar Wim wilde niet langskomen. Hij belde me, en in dat telefoongesprek kwamen zijn eerdere meldingen van somberheid en angstaanvallen tot een conclusie van afscheid. Het was een emotioneel gesprek. Wim zag het even niet meer zitten, dus trok hij zich terug voor een paar maanden rust.

Dat ‘even’ en die ‘paar maanden’ bleken akelig eufemistisch.

Arie van den Berg

Alle docentencolumns

Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input