Schrijversvakschool


Columns van docenten


Synopsis - Robbert Welagen

Aan het begin van elke prozacursus laat ik mijn cursisten een opzetje maken van het korte verhaal dat ze willen gaan schrijven. Dat is na les 1 het huiswerk voor les 2: bedenk een verhaal vóórdat je gaat schrijven en zet je synopsis op papier, zo mogelijk met een scène-indeling erbij. Er is altijd wel een cursist die aan me vraagt: ‘Maakt je zelf ook een plan voordat je aan een verhaal begint?’

‘Nou, soms wel en soms niet,’ moet ik dan toegeven. ‘Het ligt er aan. Soms denk ik eerst een plot uit, maar vaak wil ik gewoon beginnen.’ Ik ben niet echt het toonbeeld van practice what you preach.
    Waarna ik de cursist zie denken: waarom moet ik dan wel een opzet maken?
    ‘Het is een handige kapstok,’ hoor ik mezelf zeggen, ‘en biedt structuur. Zo vermijd je de valkuil dat je halverwege het verhaal niet meer weet waar je mee bezig bent.’
    Dat is misschien wel zo, zeker als je net begint met schrijven of als dit echt je allereerste verhaal is, maar hoe vaker ik mezelf dit hoor zeggen, des te meer kom ik er tegen in opstand: waarom éérst nadenken? Waarom niet gewoon beginnen en wel zien waar je uitkomt? Avontuur! Het maken van een synopsis kun je vergelijken met het plannen van een vakantie - de route, rustmomenten en eindbestemming liggen vast -, terwijl het veel leuker en spannender kan zijn om deze zekerheden achterwege te laten en gewoon op de bonnefooi te vertrekken.

Aan het einde van de cursus geven vrijwel alle cursisten toe dat een synopsis inderdaad heel handig is om te hebben tijdens het schrijven, ook al vonden ze het best pittig om die in één week te moeten verzinnen. Maar zelf ben ik er nog niet over uit. Want is dit niet de grote conclusie die je kunt trekken uit het lezen van literatuur: een mens heeft een plan, wordt daarin dwarsgezeten en komt op een zijspoor terecht? Plannen is dus heel relatief, het zegt niets over de reis en de eindbestemming. Misschien is het met schríjven van literatuur net zo. 

Alle docentencolumns

Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input